Την ουσιαστική συρρίκνωση του δημοσίου ελέγχου σε όλο το σύστημα διαχείρισης και λειτουργίας των αγορών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου με ταυτόχρονο “άνοιγμα” των διαδικασιών προς τους ιδιώτες “παίκτες” στην κατεύθυνση της επέκτασης και ολοκλήρωσης των αγορών ενέργειας σηματοδοτεί το νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ για την προσαρμογή στο περίφημο τρίτο ενεργειακό πακέτο.
σε θυγατρικές της ΔΕΗ "σπάνε" η μεταφορά και η διανομή
Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου για την εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με τις προβλέψεις των κοινοτικών Οδηγιών 2009/72 και 2009/73 (τρίτο ενεργειακό πακέτο) για τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου παρουσιάστηκαν χθες από την υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τ. Μπιρμπίλη στο πλαίσιο του Υπουργικού Συμβουλίου.
ΡΑΕ
Με το νομοσχέδιο η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) γίνεται πανίσχυρος φορέας ελέγχου και εξουσίας στον χώρο της ενέργειας, που αποφασίζει πλέον -μέχρι σήμερα είχε γνωμοδοτικό-εισηγητικό ρόλο- για όλα τα θέματα που αφορούν τις αγορές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο αυτό η ΡΑΕ, μεταξύ άλλων, θα λαμβάνει αποφάσεις για:
- τη χορήγηση αδειών παραγωγής και προμήθειας (αδειοδοτική διαδικασία)
- τα ρυθμιζόμενα τιμολόγια (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας -ΥΚΩ - ΑΠΕ)
- τη δευτερογενή νομοθεσία (κώδικες-κανονισμοί)
- την εποπτεία των ανεξάρτητων διαχειριστών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και την πιστοποίησή τους
- την πρόσβαση όλων στις διασυνδέσεις και στα δίκτυα
- την παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς ενέργειας.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι η επιλογή των μελών της ΡΑΕ θα γίνεται μέσω της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής όπως και η έγκριση του προϋπολογισμού της, χωρίς πάντως να αναφέρονται περιορισμοί ως προς τη στελέχωσή της.
Το κέντρο λήψης αποφάσεων μετατίθεται ουσιαστικά στη ΡΑΕ που παίρνει αρμοδιότητες από το κράτος (ΥΠΕΚΑ) και διαχειρίζεται πλέον όλη την αγορά ενέργειας με τρόπο προσανατολισμένο στην δραστηριοποίηση των ιδιωτών, τους οποίους μάλιστα τουλάχιστον αρχικά πρέπει να “προστατεύσει” από τα μονοπώλια της ΔΕΗ και της ΔΕΠΑ, στο όνομα της πλήρους απελευθέρωσης και της εξασφάλισης του ανταγωνισμού.
Ηλεκτρική ενέργεια
Το υπουργείο καταλήγει στο μοντέλο του ανεξάρτητου διαχειριστή μεταφοράς (το λεγόμενο ΙΤΟ), δηλαδή του διαχωρισμού από τη ΔΕΗ με τη δημιουργία θυγατρικής, αντί του ιδιοκτησιακού διαχωρισμού, αλλά με όρους προσανατολισμένους στην αγορά. Δημιουργείται μια 100% θυγατρική της ΔΕΗ (ΑΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.) στην οποία η ΔΕΗ μεταβιβάζει τον κλάδο μεταφοράς μαζί με τα πάγια, αλλά προβλέπεται η δυνατότητα μεταβίβασης μειοψηφικού πακέτου μετοχών της σε τρίτους που πρέπει να είναι ανεξάρτητοι από συμφέροντα παραγωγής-προμήθειας ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, ενώ μπαίνουν περιορισμοί στις σχέσεις ΑΔΕΣΜΗΕ και ΔΕΗ.
Συγχρόνως, δημιουργείται Εποπτικό Όργανο του ΑΔΕΣΜΗΕ, που αποφασίζει για τα πάγια, αλλά όχι για την καθημερινή του δραστηριότητα και διορίζει τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης που ασχολείται με την καθημερινή δραστηριότητά του, ενώ δημιουργείται και Συμβουλευτική Επιτροπή με τη συμμετοχή και των χρηστών του συστήματος μεταφοράς. Ουσιαστικά πρόκειται για ρυθμίσεις που εγγυώνται τη συμμετοχή όλων όσοι έχουν σοβαρό λόγο στην αγορά ηλεκτρισμού, με τους χρήστες τελικά να συμμετέχουν στο όργανο που αφορά και τα πάγια και τη διαχείριση του συστήματος. Επομένως ο κλάδος μεταφοράς γίνεται μεν θυγατρική της ΔΕΗ, η οποία όμως δεν ασκεί πλέον κανέναν ουσιαστικό έλεγχο.
Παράλληλα, ο Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ) αποψιλώνεται και μετεξελίσσεται σε Λειτουργό της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ Α.Ε.) με μεταβίβαση του 49% που κατέχει σήμερα η ΔΕΗ στο Δημόσιο. Έτσι, αρχικά, όπως αναφέρεται, η συμμετοχή του Δημοσίου στον ΛΑΓΗΕ θα είναι 100%, αλλά προβλέπεται η μεταβίβαση ποσοστού του Δημοσίου σε τρίτα πρόσωπα. Και στον κλάδο διανομής δημιουργείται έτερη 100% θυγατρική της ΔΕΗ (ΑΔΔΗΕ Α.Ε.).
Φυσικό Αέριο
Το μοντέλο του ανεξάρτητου διαχειριστή μεταφοράς επιλέγεται και στην περίπτωση της αγοράς φυσικού αερίου. Ο Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) υποχρεούται να υποβάλει αίτημα πιστοποίησης ως Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) στη ΡΑΕ. Γίνεται ιδιοκτησιακός διαχωρισμός ανάμεσα στις εταιρείες παραγωγής/εμπορίας φυσικού αερίου και τις εταιρείες που διαχειρίζονται νέο (μετά την 3/9/2009) σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου και καθορίζονται Εποπτικό Όργανο και Υπεύθυνος Συμμόρφωσης. Παράλληλα, καθορίζονται οι όροι για νομικό διαχωρισμό Διαχειριστών Συστημάτων Αποθήκευσης από τις κάθετα ολοκληρωμένες εταιρείες φυσικού αερίου, στο ΕΣΦΑ παύει να εντάσσεται αυτομάτως κάθε μελλοντική αποθήκη φυσικού αερίου και δημιουργούνται ένας ή περισσότεροι ΑΣΦΑ (Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου).
Καταναλωτές
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών, αλλά και διευκολύνσεις για την εμπορική πολιτική των ιδιωτών. Μεταξύ άλλων προωθείται η εφαρμογή “ευφυών συστημάτων μέτρησης” για ενεργό συμμετοχή των καταναλωτών στην αγορά ενέργειας. Ωστόσο, πρόκειται για ένα εργαλείο προς τις εταιρείες ώστε να προσφέρουν διαφοροποιημένα “πακέτα προσφορών” στους καταναλωτές, που όχι μόνο δεν θα επιδέχονται σύγκρισης, αλλά μπορούν να επιφέρουν και αλλοίωση στη συμπεριφορά των καταναλωτών.
Παράλληλα, εφαρμόζονται μηχανισμοί -σε έναν βαθμό παρεμβατικοί- στην επιλογή προμηθευτή όπως ο Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου και ο Προμηθευτής Καθολικής Υπηρεσίας. Υπάρχει πρόβλεψη για ορισμό ευάλωτων καταναλωτών, χωρίς, προς το παρόν, να υπάρχει αναφορά στα σχετικά κριτήρια, αλλά προβλέπονται μειωμένα τιμολόγια, ευκολίες αποπληρωμής, απαγόρευση διακοπής σύνδεσης σε κρίσιμες περιόδους κ.τ.λ.
Πηγή:Αυγή
