ΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΚΑΡΑΒΑΚΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ
Πρωτοχρονιατικα καραβακια Η Χίος, ως ναυτικός τόπος, επιλέγει να γιορτάσει τον ερχομό του καινούριου έτους στολίζοντας ένα καραβάκι, ακόμα και μέσα στα σπίτια, αντί για χριστουγεννιάτικο δέντρο. Κάθε χρόνο, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ομάδες παιδιών διαγωνίζονται για το καλύτερο καραβάκι, που έχει φτιαχτεί με μεράκι κι υπομονή. Το έθιμο ξεκινά προς τιμήν του ελληνικού στόλου, μετά την απελευθέρωση του νησιού, το 1912, και εντείνεται μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Διακόπτεται κατά το Β' παγκόσμιο Πόλεμο και αναβιώνει ασταμάτητα από το 1977. Έχει πάρει μάλιστα τη μορφή διαγωνισμού, που συνδιοργανώνεται από την Περιηγητική Λέσχη Χίου και το Δήμο Χίου. Παιδιά από διάφορες ενορίες, συγκροτούν ομάδες με σκοπό την κατασκευή καραβιών. Πρόκειται για μικρογραφίες εμπορικών και πολεμικών πλοίων, η κατασκευή των οποίων ακολουθεί κάποιους κανονισμούς. Το μήκος τους δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5,5 μέτρα, δεν υπολείπονται σε τίποτα ενός αληθινού πλοίου, και είναι κατασκευασμένα από λαμαρίνα και διάφορα άλλα υλικά. Ταυτόχρονα, τα πληρώματα των καραβιών, δηλαδή τα παιδιά από τα οποία αποτελείται η ομάδα, οφείλουν να ετοιμάσουν και τα λεγόμενα «παινέματα». Πρόκειται για ποιήματα, που μοιάζουν με τα μικρασιάτικα κάλαντα, και δίνουν ευχές για την καινούρια χρονιά, αλλά ταυτόχρονα σατιρίζουν και τα πολιτικά δρώμενα της εποχής. Ο διαγωνισμός γίνεται συνήθως στην πλατεία της Χίου, όπου παρουσιάζονται τα πληρώματα με το καραβάκι και τα παινέματά τους. Στο τέλος της βραδιάς, ανακοινώνεται η νικήτρια ενορία, αυτή δηλαδή που είχε την καλύτερη παρουσία αλλά και τα πιο πρωτότυπα παινέματα. Τα περισσότερα πληρώματα, όμως, συμμετέχουν για την εμπειρία και τη διαδικασία, και όχι για το χρηματικό έπαθλο. Μετά το πέρας της βραδιάς, και λίγο πριν την αλλαγή του χρόνου, η νικήτρια ενορία περιφέρει το καραβάκι της στις γειτονιές της Χίου, τραγουδώντας τα παινέματα στους νοικοκύρηδες των σπιτιών.
